Zzp'er en zwanger

ZÓ REGEL JE ZWANGERSCHAPSVERLOF ALS ZZP’ER

Als je zwanger bent en als zzp’er werkt, heb je recht op een uitkering via de ZEZ‑regeling. Deze regeling zorgt ervoor dat je tijdens je zwangerschap en na je bevalling inkomen hebt, ook als je tijdelijk minder of niet kunt werken. Je kunt een ZEZ‑uitkering krijgen als je zelfstandige bent of meewerkt in het bedrijf van je partner. Hieronder lees je hoe het precies werkt en waar je rekening mee moet houden.
 

Wat zijn de voorwaarden voor een uitkering bij zwangerschap?

Om een ZEZ‑uitkering te krijgen, moet je op de dag vóórdat de uitkering begint zelfstandig ondernemer zijn. Dat betekent dat je werkt in je eigen bedrijf of als ondernemer zonder werkgever. Ook sommige andere werkvormen vallen onder deze regel. Je kunt namelijk ook een ZEZ‑uitkering krijgen als je meewerkt in het bedrijf van je partner, als je directeur-grootaandeelhouder (dga) bent of als je werkt als freelancer, artiest, alfahulp of particuliere huishoudelijke hulp. Deze groepen worden door het UWV gezien als zelfstandigen.

De hoogte van de ZEZ‑uitkering hangt af van hoeveel uur je in het jaar ervoor hebt gewerkt. Heb je minstens 1.225 uur aan je bedrijf besteed? Dan krijg je een uitkering ter hoogte van het wettelijk minimumloon. Heb je minder uren gewerkt? Dan kijkt het UWV naar je winst van het vorige jaar en wordt de uitkering lager.

Kortom:

Hoe lang duurt zwangerschaps- en bevallingsverlof voor zzp’ers?

Als je als zzp’er zwanger bent, heb je recht op minimaal 16 weken verlof. Dit verlof bestaat uit twee delen: zwangerschapsverlof en bevallingsverlof. Het zwangerschapsverlof begint meestal tussen 4 en 6 weken vóór je uitgerekende datum. Je kiest zelf welke startdatum het beste bij jouw situatie past. Na de bevalling heb je altijd minimaal 10 weken bevallingsverlof. Dit is wettelijk zo geregeld, zodat je voldoende tijd hebt om te herstellen en te wennen aan de nieuwe situatie.

Ben je in verwachting van een meerling? Dan krijg je langer verlof. In dat geval duurt het totale verlof minimaal 20 weken. Bij een meerling begint je verlof ook eerder, zodat je meer rust kunt nemen voor de bevalling.

Samenvattend:

Wat is de hoogte van de ZEZ‑uitkering?

De hoogte van de ZEZ‑uitkering hangt af van hoeveel uur je in het jaar vóór je zwangerschap hebt gewerkt. Heb je dat jaar minimaal 1.225 uur aan je eigen bedrijf besteed? Dan krijg je de maximale uitkering, die gelijk is aan het wettelijk (jeugd)minimumloon.

Heb je minder dan 1.225 uur gewerkt? Dan valt de uitkering lager uit. Het UWV kijkt in dat geval naar je winst in het voorgaande kalenderjaar om te bepalen hoeveel je krijgt. Hoe lager de winst, hoe lager de uitkering.

De ZEZ‑uitkering is altijd inclusief 8 procent vakantiegeld. Dit bedrag wordt automatisch meegerekend in de uitkering die je ontvangt.

Kortom:

Hoe vraag je een ZEZ‑uitkering aan?

Je kunt de ZEZ‑uitkering aanvragen vanaf week 24 van je zwangerschap. Het is belangrijk dat je dit uiterlijk 2 weken voordat je zwangerschapsverlof begint doet. Zo voorkom je dat je uitkering later ingaat of dat je minder ontvangt.

Voor de aanvraag heb je je DigiD nodig. Je regelt alles online via de website van het UWV. Daar vul je het aanvraagformulier in en lever je de documenten aan die nodig zijn.

Bij je aanvraag voeg je een zwangerschapsverklaring van je arts of verloskundige toe. Het UWV kan daarnaast vragen om informatie over het aantal uren dat je hebt gewerkt en je winstgegevens van het vorige jaar. Deze informatie gebruikt het UWV om te bepalen hoe hoog je uitkering wordt.  

Als je de uitkering niet op tijd hebt aangevraagd, is het soms mogelijk dit alsnog te doen. Je kunt de ZEZ‑uitkering tot 1 jaar met terugwerkende kracht aanvragen. Het UWV betaalt dan alleen de weken uit die binnen dat jaar vallen.

Stappenplan:

Werken tijdens ZEZ-uitkering

Tijdens de periode dat je een ZEZ-uitkering ontvangt, mag je gewoon blijven doorwerken in je eigen bedrijf. Dit heeft geen invloed op de hoogte van je uitkering. Het UWV geeft duidelijk aan dat doorwerken tijdens de uitkeringsperiode is toegestaan. Je hoeft je inkomsten in deze weken dus niet aan te passen of te stoppen met werken als dat voor jou niet nodig is.

Vervanging en extra verzekeringen

Inhuren van vervanging

Als je tijdens je zwangerschapsverlof iemand wilt inhuren om jouw werk over te nemen, dan mag je hiervoor je ZEZ‑uitkering gebruiken. Het UWV kan de uitkering zelfs direct uitbetalen aan het uitzendbureau of bemiddelingsbureau dat de vervanger levert. Als de kosten hoger zijn dan het bedrag van de uitkering, betaal je het verschil zelf.

AOV en vrijwillige Ziektewetverzekering

De ZEZ‑uitkering vergoedt geen arbeidsongeschiktheid die ontstaat door complicaties tijdens de zwangerschap of bevalling. Als je extra financiële zekerheid wilt, kun je een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) afsluiten bij een verzekeraar. Let hierbij goed op de voorwaarden, wachttijden en eventuele extra kosten voor zwangerschaps- en bevallingsverlof.

Ben je vrijwillig verzekerd voor de Ziektewet bij het UWV? Dan heb je recht op een zwangerschapsuitkering van 100 procent van het verzekerde dagloon. Als dit bedrag lager is dan het minimumloon, kun je daarnaast een ZEZ‑uitkering aanvragen als aanvulling.

Wat is de rol van FNV Zelfstandigen hierin geweest?

In 2004 werd de WAZ afgeschaft. Daardoor kregen zelfstandigen geen zwangerschaps- en bevallingsuitkering meer, wat in strijd bleek met Europees recht. Dankzij lobbywerk en verschillende rechtszaken van FNV Zelfstandigen kwam in 2008 de ZEZ‑regeling terug. In 2014 oordeelde het CEDAW‑comité dat ook zwangere zelfstandigen recht hebben op financiële ondersteuning tijdens hun verlof.